Biyomekanik Ara�t�rma Grubu (HUBAG)
Spor Bilimleri Fakültesi Biyomekanik Laboratuvar�, 2002 y�l�nda kurulmu� olup, 69 metre karelik bir alanda yer almaktad�r. Bu laboratuvar�n amac�, do�ru hareket tekni�inin ve becerilerinin geli�tirilmesi, hareketin optimizasyonuyla sporcuda hareket veriminin artt�r�lmas�, sportif yaralanmalar�n önlenmesi ve yeni tekniklerin geli�tirilmesini sa�lamakt�r. Söz konusu laboratuvara ili�kin ekipmanlar ihtiyaç duyuldu�unda aç�k ve kapal�spor alanlar�na da ta��nabilmeye imkan vermektedir.
Harekete müdahale etmeden incelemenin en uygun yöntemi olan kameralar yard�m�yla yap�lan görüntü analizi, sporcunun yerle temas�ndan olu�an tepki kuvvetlerinin ölçülmesi, hareketi meydana getiren kaslar�n sensörler yard�m�yla belirlenmesi bu laboratuvardaki çal��malar�n temelini olu�turmaktad�r. Kamera ve yaz�l�mlar�, kuvvet platformu ve elektromiyografik kas ölçüm sistemleri kullan�larak hareketin kinematik ve kinetik analizlerinin gerçekle�tirildi�i bu laboratuvarda Spor Biyomekani�i özelinde yüksek lisans ve doktora düzeyinde ara�t�rmalar yürütülürken, lisans ö�rencilerinin de hareket analizine ili�kin yaz�l�mlar� (MatLab/Python) temel düzeyde ö�renmeleri ve hareket analizini kullanabilecek bilgiye sahip olabilmeleri sa�lanmaktad�r. Bilgisayar ortam�nda geli�tirilen en-iyileme yöntemleriyle hareketlerin daha az kuvvetle yap�labilmesinin ara�t�r�lmas� da biyomekanik laboratuvar�n�n benze�im çal��malar�n� olu�turmaktad�r.
Deney Hayvanlar� Bar�na��, Egzersiz ve �evresel Stres Laboratuvar�
Spor Bilimleri Fak�ltesi b�nyesinde bulunan Deney Hayvanlar� Bar�na��, Egzersiz ve �evresel Stres Laboratuvar�, deney hayvanlar� ile yap�lan ara�t�rmalarda deney s�resince hayvanlar�n bar�nd�r�lmas�, egzersiz uygulamalar� ile in vitro ve in vivo deneylerin ger�ekle�tirilmesine olanak sa�lamaktad�r. Birim, deney hayvan� bar�nma odas�, egzersiz odas� ve fizyolojik �l��m odas�ndan olu�maktad�r. Deney hayvan� bar�nma odas�, ara�t�rmas�resince deney hayvanlar�n�n bar�nd�r�lmas� ve bak�mlar�n�n yap�lmas� amac�yla planlanm��t�r. Toplam 102 metre kare bir alanda kurulmu� olan bar�nak ve laboratuvar 2012 y�l� sonunda tamamlanm��t�r.
Egzersiz bilimlerinin ba�l�ca �al��ma konusu egzersizin organizma �zerine akut ve kronik etkilerinin incelenmesidir. Bu laboratuvar, �zellikle insan �zerinde ger�ekle�mesi m�mk�n olmayan �al��malar i�in olu�turulan uygun hayvan modelleri arac�l���yla egzersizin iskelet ve kalp kas� ba�ta olmak �zere, yol a�t��� de�i�iklikleri, molek�ler ve h�cresel d�zeydeinceleyebilmek i�in gerekli �n giri�imlerin yap�labilmesi amac�yla olu�turulmu�tur. Egzersiz odas�nda, deney hayvanlar� i�in (s��anlar) ko�u band�, y�zme havuzu ve titre�im platformu bulunmaktad�r.
Fizyolojik �l��m odas�, hayvan bar�na��nda tutulan s��anlar�n g�nl�k egzersiz gibi uygulamalar�n�n yap�labilmesi, kan bas�nc� �l��lmesi, kuyruk toplar damar�ndan kan �rne�i al�nmas� yan� s�ra akut veya kronik egzersizler veya di�er uygulamalar sonras�ndaiskelet ve kalp kas�nda izometrik ve izotonik kas�lmalar�n de�erlendirilmesi gibi fizyolojik�l��mlerin yap�labilmesine imkan sa�layacak �ekilde d�zenlenmi�tir. Kalp kas�nda iskemi-reperf�zyon hasar� s�ras�nda ventrik�ler kontraktilite �l��lmesi gibi baz� cerrahi giri�imler bu odada ger�ekle�tirilecektir. Biyokimya ve molek�ler biyoloji y�ntemleri uygulanarak yap�lacak ileri incelemeler i�in bu laboratuvarda al�nan doku �rnekleri Kas Fizyolojisi/Egzersiz Biyokimyas� veya Egzersiz ve Beslenme Metabolizmas� Ara�t�rma Laboratuvarlar�nda �al���lacakt�r.
Birimde halen 3 adet ko�u band�, 1 adet y�zme havuzu ve titre�im platformu bulunmakta olup kan bas�nc� �l��m sistemi, kardiyo-renal hemodinamik kay�t ve analiz sistemi, solunum cihaz�, deney hayvanlar�nda cerrahi i�lemlerde kullan�lacak cerrahi alet seti, hayvan egzersiz sistemi, g�n�ll� ko�u band� tekerle�i, y�zme havuzu ve gerekli kafesler sat�n al�nma a�amas�ndad�r.
DEXA V�cut Kompozisyonu Laboratuvar�
Egzersiz ve Beslenme Metabolizmas� Ara�t�rma Laboratuvar�
Egzersiz ve Beslenme Metabolizmas� Ara�t�rma Laboratuvar� lisans ve lisans�st� d�zeyde e�itim ve ara�t�rmalar� y�r�tmek amac�yla, 2011 y�l�nda 75 metre karelik bir alanda kurulmu�tur. Laboratuvar�n ilgi alan�, rekreasyonel seviyeden elit seviyeye kadar egzersiz performans�n�n beslenme ile optimize edilmesi yan� s�ra de�i�ik gruplarda (ya�l�, sporcu, obez vb.) egzersiz ve beslenmenin sa�l�kl� ya�am �zerine metabolik etkilerini incelemektir. Bu �er�evede egzersiz ve beslenmenin; hareketsiz ya�am, obezite ve ya�lanmaya e�lik eden ins�lin direnci, metabolik sendrom ve vask�ler y�pranma mekanizmalar� �zerine etkileri, iskelet kas dokusu ve adipoz doku ba�ta olmak �zere t�m v�cut d�zeyinde olu�turdu�u adaptasyonlar, egzersiz sonras� toparlanma d�neminde al�nacak besin kompozisyonunun performans �zerine etki mekanizmalar� laboratuvar�n ba�l�ca ara�t�rma konular�d�r.
Fiziksel Aktivite ve Sedanter Davran�� Laboratuvar�
Kas Fizyolojisi ve Egzersiz Biyokimyas� Laboratuvar�
Kas Fizyolojisi ve Egzersiz Biyokimyas� Laboratuvar�, Spor ve Hareket Bilimlerinin temel �al��ma alan� olan Egzersiz Fizyolojisine ili�kin sorular�n ayd�nlat�lmas�nda molek�ler ve h�cresel mekanizmalar�n incelenebilmesi i�in 144 metre karelik bir alanda olu�turulmu� bir laboratuvard�r. Laboratuvarda ger�ekle�tirilen �al��malarda genellikle deney hayvanlar� kullan�lmakta ve iskelet kas�, kalp kas� ve adrenal bezinin egzersiz, immobilizasyon, hipoksi, s�cak stresi gibi �e�itli �evresel stres tiplerine akut ve kronik uyummekanizmalar�ndakirol� incelenmektedir. Bu �er�evede, egzersiz ve hipoksiye ba�l� oksidan stresve doku hasar�n� �nleme mekanizmalar�, egzersize ba�l� stres proteinleri ind�klenmesinin kalpkas�nda iskemi reperf�zyon hasar�ndan korunmadaki rol�, ya�a ve immobilizasyona ba�l� iskelet kas kayb� ve �nlenmesine ili�kin mekanizmalar�n ayd�nlat�lmas� bu laboratuvarda y�r�t�len ana ara�t�rma konular�d�r.
Nöromusküler Kontrol Laboratuvar�
Hacettepe Üniversitesi NMLab (Nöromusküler Kontrol Labotaruvar�) ara�t�rmac�lar�, insan hareketlerinin gerçekle�mesinde kas iskelet ve sinir sisteminin karma��k ili�kisini, dinamik yükler alt�nda olu�an mekanik ve fizyolojik yan�tlar�, çok eklemli hareketlerde kaslar aras� koordinasyonu anlama u�ra��s�nda ara�t�rmalar yürütmektedir. Temel olarak nörofizyoloji, biyomekanik, ergonomi ve sportif performans ile ili�kili ölçüm ve analiz yöntemlerine ba�vurulmaktad�r. Yüzeyel elektromyografi, yer tepki kuvvetleri, görüntü yakalama temelli hareket analizi, aç�sal ve do�rusal harekete ve temasa duyarl� ekipmanlar kullan�l�rken, ara�t�rma dizayn�na özel olarak ölçüm düzenekleri de tasarlanmaktad�r. Verilerin toplanmas� ve analizinde Labview ve Matlab, aç�k kaynak kodlu hareket simulasyonlar�nda OpenSim ara�t�rmalarda kullan�lan yaz�l�mlard�r.
NMLab 25 Kas�m 2016’da Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Giri� Kat�nda ara�t�rma laboratuvar� olarak hizmete ba�lam��t�r. Laboratuvar altyap�s�nda; görüntü yakalama sistemi, kablosuz emg sistemi, 6-dof kuvvet platformu, ataletsel ölçüm sensörleri, kuvvet ve aç� ölçerler yer almaktad�r.
Oyun ve Ma� Analizi Laboratuvar�
Oyun ve ma� analizi laboratuvar�, Basketbol, Futbol ve Hentbol gibi tak�m sporlar�nda ma� ve oyun analizinin yap�lmas� amac�yla 2000 y�l�nda 25 metrekarelik bir alanda olu�turulmu�tur. Laboratuvar, yukar�da belirtilen bran�larda ma� ve oyun analizi yap�lmas�nda kullan�lan bilgisayar donan�m� ve yaz�l�mlar�na sahiptir. Laboratuvardan, lisans ve lisans�st� e�itim ve ��retimin yan� s�ra ara�t�rma amac�yla da yararlan�lmaktad�r.
��retim Teknolojisi ve Materyal Geli�tirme Laboratuvar�
Bu laboratuvar, 2007 y�l�nda 25 metrekarelik bir alanda kurulmu�tur. Laboratuvar�n kurulma amac�, Hacettepe �niversitesi, Spor Bilimleri Fak�ltesi'nde ��renim g�ren lisans ve lisans�st� ��rencilerin ��retme-��renme ortam�nda teknoloji �r�nlerinden yararlanmalar�, ��renme i�in kaynak ve s�re�lerin tasarlanmas�, geli�tirilmesi ve uygulanmas�n� sa�lamakt�r. Genel e�itim ilkelerinden hareketle beden e�itimi ve spor etkinliklerinin planlanmas�, uygulanmas� ve de�erlendirilmesinde video, CD, DVD, WEB sayfas�, �al��ma yapra��, afi� vb. teknoloji �r�nlerinden olduk�a y�ksek d�zeyde yararlan�lmaktad�r. Bu ara� ve gere�lerin kullan�ld��� etkinliklerin ba��nda; ��retmen yeti�tirme s�recindeki ders ve uygulama etkinlikleri, stajyer ��retmen g�zlemi, bilgi, beceri ve tutumlar�n �l��lmesi, ipucu, d�n�t, d�zeltme, peki�tire� ve kat�l�ma y�nelik ara�t�rmalar, �l�me ara�lar� ve ��retim teknolojisi �r�nlerinin etkilili�inin kar��la�t�r�lmas� ile �l�me ara�lar�n�n geli�tirilmesine y�nelik �al��malar gelmektedir. Bu �al��malar�n hedefi, y�ksek lisans ve doktora ��rencilerinin spor e�itimine ili�kin e�itim teknolojileri ve materyal geli�tirme konusunda yarat�c� fikirler �retmelerine ve yeni ara�t�rmalar yapmalar�na destek olmak, yap�lan uygulama �al��malar� ve somut �retimler ile spor e�itimine ili�kin olumlu tutum geli�tirmek, de�i�ik spor alanlar�na ili�kin becerilerinin geli�imine katk�da bulunmak, ��rencide bireysel ��renme ve farkl� de�i�kenlere tepki geli�tirme duygusu geli�tirmek, kuramsal bilgiler yan�nda deneysel ve g�rsel-i�itsel yollarla zenginle�tirilen meslek insanlar� yeti�tirilmesine destek olmakt�r.
Performans Laboratuvar�, Spor Bilimleri Fak�ltesi'nin kurulu�undan bu yana mevcuttur. Laboratuvar, 117 metrekarelik bir alana kurulmu� olup ihtiya� duyuldu�unda ilgili ekipmanlar�n a��k ve kapal� di�er mekanlara ta��nmas�yla saha ortam�nda da analizlerin yap�lmas�na imkan vermektedir. Bu laboratuvar�n amac�, Spor ve Hareket Bilimlerinin temel �al��ma alanlar�ndan birisi olan Egzersiz Fizyolojisi ve Antrenman Bilimi konular�nda ara�t�rmalar yapmakt�r. Performans Laboratuvar�, Kinantropometri ve Egzersiz Fizyolojisi olmak �zere iki b�l�mde yap�land�r�lm��t�r. Kinantropometri b�l�m�nde v�cut yap� ve komposizyonunu de�erlendirecek analiz sistemleri mevcuttur. Egzersiz Fizyolojisi b�l�m�nde ise g��, kuvvet, s�rat, �eviklik, esneklik, aerobik ve anaerobik kapasite gibi sportif performansla ba�lant�l� fiziksel uygunlu�un de�erlendirilmesi ile ilgili test ve �l��mler yap�lmaktad�r. Mevcut ekipman listesi Laboratuvarda fiziksel ve fizyolojik d�zeyde antrenmana akut ve kronik uyumlarla ilgili ara�t�rmalar�n yan�nda, tak�m ve bireysel sporlarda atletik performans�n de�erlendirilmesi yoluyla antren�r ve sporcuya yap�lan antrenmanlar�n etkinli�i, yeni antrenman stratejilerinin geli�tirilmesi, takip edilmesi konular�nda destek sa�lanmaktad�r.
Performans laboratuvar�nda lisans ��rencilerine atletik performans�n de�erlendirilmesiyle ilgili laboratuvar uygulamalar� ile �l�me ve de�erlendirme konular�nda temel bilgiler yan� s�ra sonu�lar� de�erlendirme ve yorumlama becerisi de kazand�r�lmaktad�r. Y�kseklisans ve doktora seviyelerinde ise, di�er laboratuvarlar�n olanaklar�ndan da yararlanarak performans� etkileyen fizyolojik fakt�rlerin ara�t�r�lmas�na y�nelik akademik �al��malar s�rd�r�lmektedir.
Hacettepe �niversitesi Spor Bilimleri Fak�ltesi'nde yer alan Psikomotor Laboratuvar� 54 metrekarelik bir alanda 1995 y�l�nda kurulmu�tur. Bu laboratuvarda, farkl� disiplinlerdeki elit sporcularda performans� etkileyen parametreler �zerinde ara�t�rmalar s�rd�r�l�rken, sa�l�kl� bireylerin d�zenli fiziksel aktiviteye kat�l�mlar�n�n �n�ndeki engeller gibi konular da psikometrik ve uygulamal� testler yoluyla de�erlendirilmekte ve ara�t�r�lmaktad�r. Psikomotor laboratuvar�m�z, bu alanda �al��an lisans�st� ��renciler i�in iyi bir ara�t�rma ortam� sunarken, lisans ��rencilerinin motor ��renme ve psikomotor geli�im gibi dersleri i�in de uygun bir e�itim-��retim ortam� sa�lamaktad�r.
Sporda Toplumsal Ara�t�rmalar Laboratuvar�
Bu laboratuvar, sporda toplumsal ara�t�rmalar� ger�ekle�tirmekte olan ��retim elemanlar�n�n lisans ve lisans�st� ��rencilerle birlikte ilgili �al��malar� y�r�tmek amac�yla 2012 y�l�nda 32 metre karelik bir alanda olu�turulmu�tur. Bu alanda y�r�t�len �al��malar�n amac�, toplumsal hayat�n �nemli bir k�lt�rel prati�i olarak kabul edilen spor, egzersiz ve fiziksel aktiviteyi b�t�nl�kl� bir yakla��mla anlamaya �al��makt�r. Ara�t�rma konular� aras�nda toplumsal cinsiyet (kad�nlar�n spor ve egzersize kat�l�m�, spor kurumlar�nda toplumsal cinsiyet e�itli�i, erkeklikkimli�i ve spor), spor sosyolojisi (�iddet ve futbol, erkeklik ve �iddet, toplumsalla�ma, spor ve medya, �ok k�lt�rl�l�k) ve spor y�netimi (liderlik ve �rg�t k�lt�r�) yer almaktad�r.
