TÜB�TAK 1001 Projeleri

1) Proje Ba�l���: Omuz Yaralanmas� Ge�iren Sporcularda Spora D�n�� Evrelerinde Psikolojik Haz�rolu�lu�un �ncelenmesi: Boylamsal Karma Desen �al��mas�.

Proje Yürütücüsü: Prof. Dr. Emine �A�LAR (Hacettepe �niversitesi, Spor Bilimleri Fak�ltesi, Beden E�itimi ve Spor ��retmenli�i B�l�m�)
Ara�t�rmac�lar:  Prof. Dr. Sedat Tolga AYDO� (Ac�badem Fulya Hastanesi)
Dr. ��r.�yesi Funda AKCAN AMCA (Ba�kent �.)
Bursiyerler:  Ezgi Aypar (Doktora)
Ebrar Rana Bardak�� (Y�ksek Lisans)

2) Proje Ba�l���: Pist Bisikleti Disiplininde Performans� Etkileyen Fakt�rlerin Test Protokolleri �le De�erlendirilmesi ve S�rd�r�lebilir Performans Takip Modeli Geli�tirilmesi.

Proje Yürütücüsü: Do�. Dr. P�nar Arp�nar Av�ar (Hacettepe �niversitesi, Spor Bilimleri Fak�ltesi, Egzersiz ve Spor Bilimleri B�l�m�)
Ara�t�rmac�lar:  Prof. Dr. Yi�it Yaz�c�o�lu (ODT�, Makine M�hendisli�i B�l�m�)
Prof. Dr. Ceylan Yozgatl�gil (ODT�, �statistik B�l�m�)

3) Proje Ba�l���: 12-13 ya� futbol oynayan ergenlerde (grassroots) �zerkli�i destekleyici antrenman yakla��m� m�dahalesinin alg�lanan �zerklik deste�i, alg�lanan yeterlik, �zerk g�d�lenme, antren�r-sporcu ili�kisi ve sporcu ba�l�l��� �zerine etkisi.

Destek Program�:1001-SOBAG

Proje Yürütücüsü: Prof. Dr. Emine �A�LAR (Hacettepe �. Spor Bilimleri Fak�ltesi)
Ara�t�rmac�lar:  Prof. Dr. Erdem KARABULUT (Hacettepe �. T�p Fak�ltesi, Biyoistatistik ABD)
Dr. ��. �yesi Funda AKCAN AMCA (Ba�kent �. Spor Bilimleri B�l�m�)
Dr. ��. �yesi Nurg�l KESK�N AKIN (A�r� �brahim �e�en �. Spor Bilimleri Fak�ltesi)
Dan��man:  Professor Joan L. DUDA (School of Sport, Exercise and Rehabilitation Sciences, University of Birmingham)
Bursiyerler:  Nesli�ah Yaren KIRCI (Hacettepe �. Spor Bilimleri Fak�ltesi)
Mehmet ZOZ�K (Hacettepe �. Spor Bilimleri Fak�ltesi)
Lisans bursiyeri

4) Proje Ba�l���: Sporda Taciz ve �stismar Risk Fakt�rlerinin Belirlenmesi ve Ulusal Sporcu Koruma Politikas�n�n Geli�tirilmesi

Destek Program�:1001-ARDEB

Proje Yürütücüsü: Dr. ��r. �yesi P�nar �zt�rk (Hacettepe �.)
Ara�t�rmac�lar: Prof. Dr. Canan Koca Ar�tan (Hacettepe �.)
Do�. Dr. �rem Kavaso�lu (�ukurova �.)

5) Proje Ba�l���: BGP-15'in dayan�kl�l�k performans�na ve kullanmamaya ba�l� iskelet kas� atrofisi �zerine etkisi.

Ama�: BGP-15 T2DM ve ins�lin direncinin tedavi edilmesi amac�yla geli�tirilmi� bir maddedir. Bu proje �nerisi, BGP-15'in mitokondri biyogenezi yoluyla dayan�kl�l�k kapasitesini geli�tirece�i ve kullan�lmama/immobilizasyonun iskelet kas�nda meydana getirdi�i atrofiyi azaltaca�� ve/veya �nleyece�i hipotezlerini test etmek amac�yla planlanm��t�r.

Proje Yürütücüsü: Dr. Haydar Demirel (Egzersiz ve Spor Bilimleri B�l�m�, Egzersiz ve Spor Fizyolojisi ABD),
Ara�t�rmac�lar: Dr. �enay Ak�n (Egzersiz ve Spor Bilimleri B�l�m�, Egzersiz ve Spor Fizyolojisi ABD),
Dr. �lyas Onba��lar (H� Sa�l�k Bilimleri Enstit�s�),
Dr. Petek Korkusuz (H� T�p Fak�ltesi Histoloji ve Embriyoloji ABD),
Dr. Emirhan Nemutlu (H� Eczac�l�k Fak�ltesi Analitik Kimya ABD)
Uzm. Kim. Seda Bing�l Olgaz (H� Doping Kontrol Merkezi)

6) Proje Ba�l���: Tak�m Sporlar�nda Performans Sonras� Toplant�lar�n ��eri�i, Kalitesi ve Zamansal De�i�ime Ba�l� Etkileri.

Proje Yürütücüsü: Dr. Deniz Durduba� (Hacettepe �.)
Ara�t�rmac�lar: Dr. Ziya Koru� (Hacettepe �.)
Dr. Umut Sezer (Eski�ehir Teknik �.)
Dr. Recai Co�tur (Hacettepe �., Edebiyat Fak�ltesi, Psikoloji B�l�m�)

7) Proje Ba�l���: Temel Hareket Becerilerini Geli�tirmeye Y�nelik Oyun Temelli E�itim Etkinliklerinin Okul �ncesi �ocuklarda Alg�lanan ve Ger�ek Motor Beceri Yeterlik D�zeyleri ile Fiziksel Aktivite D�zeyine Etkisi.

Proje Yürütücüsü: Prof. Dr. Emine �a�lar (Hacettepe �.)
Ara�t�rmac�lar: Prof. Dr. G�yasettin Demirhan (Hacettepe �.)
Prof. Dr. Erdem Karabulut (Hacettepe �.)
Do�. Dr. Ayda Karaca (Hacettepe �.)
Dr. ��r. �yesi Menek�e Boz (Hacettepe �.)
Bursiyerler: Nesli�ah Yaren K�rc� (Hacettepe �.)
��heda Dilay K�z�lca (Hacettepe �.)
Emre Bilgin (Hacettepe �.)

8) Proje Ba�l���: �n �apraz Ba� (��B) Operasyonu Sonras� Fiziksel Rehabilitasyonu Desteklemede Bili�sel Davran���� Terapi ve Sanal Ger�eklik Kullan�m�n�n Etkisi.

Proje Yürütücüsü: Dr. ��r. �yesi Ziya Koru� (Hacettepe �.)
Ara�t�rmac�lar: Ar. G�r. Hande T�rkeri Bozkurt (Hacettepe �.)
Dr. ��r. Ufuk �elikcan (Hacettepe �. -Bilgisayar M�hendisli�i)
Prof. Dr. Hakan T�rk�apar (Sosyal Bilimler �. -Psikoloji)
Bursiyerler:
3 Bursiyer bilgisayar M�hendisli�i alan�ndan
2 Bursiyer psikoloji alan�ndan

9) Proje Ba�l���:T�rk �ocuklar�n�n b�y�me ve biyolojik olgunla�ma durumlar�na g�re motor koordinasyon, v�cut kompozisyonu, fiziksel aktivite, fiziksel uygunluk ve fiziksel benlik alg�s�ndaki farkl�l�klar�n incelenmesi ve norm de�erlerinin olu�turulmas�.

Proje Yürütücüsü: Prof. Dr. Emine �a�lar (Hacettepe �.)
Ara�t�rmac�lar: Prof. Dr. G�yasettin Demirhan (Hacettepe �.)
Prof. Dr. Elif Nursel �zmert (Hacettepe �.)
Prof. Dr. Erdem Karabulut (Hacettepe �.)
Prof. Dr. Ayda Karaca (Hacettepe �.)
Prof. Dr. Sadettin Kirazc� (ODT�)
Do�. Dr. Mesut �elebi (Ankara �.)
Do�. Dr. Pelin Aksen (K�r�kkale �.)
Do�. Dr. Nigar K���kkuba� (Yalova �.)
10) Proje Ba�l���: Derinlik S�çramas� S�ras�nda Gerilme K�salma Döngüsünü Etkileyen Faktörlerin �ncelenmesi

Proje Yürütücüsü: Doç. Dr. Alpan Cinemre. (Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi-Egzersiz ve Spor Bilimleri Bölümü-Hareket ve Antrenman ABD.)
Ara�t�rmac�lar: Doç. Dr. P�nar Arp�nar Av�ar. (Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi-Egzersiz ve Spor Bilimleri Bölümü-Spor Biyomekani�i ve Motor Kontrol ABD.)
Doç Dr. Adalet Elçin Y�ld�z (T�p Fakültesi-Radyoloji ABD)
Dr. Ö�r. Üyesi Hüseyin Çelik. (Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi-Egzersiz ve Spor Bilimleri Bölümü-Spor Biyomekani�i ve Motor Kontrol ABD.)
Ö�rt. Gör. Dr. Hande Kon�uk Ünlü (Hacettepe Üniversitesi-Halk Sa�l��� Enstitüsü)
Bursiyer: Ar�. Gör. Uzm. Evrim Ünver (Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi-Egzersiz ve Spor Bilimleri Bölümü-Hareket ve Antrenman ABD.)

11) Proje Ba�l���: Tüm Vücut Titre�iminin Kullanmamaya Ba�l� �skelet Kas� Atrofisinin Önlenmesindeki Rolü

Proje Yürütücüsü: Dr. Ö�r. Üyesi �enay AKIN (Egzersiz ve Spor Bilimleri Bölümü, Egzersiz ve Spor Fizyolojisi Anabilim Dal�)
Yard�mc� Ara�t�rmac�lar: Prof. Dr. Haydar Demirel, Doç. Dr. Nazan Ko�ar
Projede görevli lisansüstü ö�renciler: Ö�r.Gör. �brahim Türkel, Ar�. Gör. Berkay Özerkli�

PROJE �LE �LG�L� KISA B�LG�:
�nsan vücut a��rl���n�n %40-45’ini olu�turan iskelet kaslar�, kuvvet üretimi, hareket ve nefes alma yan� s�ra; glisemik kontrol, metabolik genlerin regülasyonu ve metabolik homeostaz�n sa�lanmas�nda da kritik görevler üstlenmektedir. �skelet kas�nda normal ko�ullarda oldukça stabil olan miyofibriler protein yap�m/y�k�m dengesi, çe�itli fizyolojik ve patolojik ko�ullara uyum sa�lamak için pozitif ya da negatif yönde de�i�ebilmektedir. Ka�eksiye yol açan çe�itli hastal�klar ve ya�lanmaya ba�l� görülen sarkopeni yan�nda, genel olarak “kullanmama” olarak tan�mlanan ve mekanik yükün veya nöral aktivasyonun ortadan kalkt��� ya da azald���; denervasyon, spor yaralanmalar� veya ortopedik problemler nedeni ile belirli bir ekstremitenin alç� veya atel yolu ile immobilizasyonu,  hastal�klar veya yo�un bak�m sürecinin gerektirdi�i uzun yatak istirahati ile sedanter ya�am tarz� ve fiziksel inaktivite iskelet kas� atrofisine neden olur.

Kullanmamaya ba�l� atrofi sürecinde; iskelet kas� protein kayb�, kas lifi fenotipinde yava�tan h�zl�ya do�ru dönü�üm ve mitokondri konsantrasyonunda azalma söz konusu olur. Bütün bu de�i�imler, kas kuvveti ve dayan�kl�l���nda gerileme, ya�am kalitesinde azalma gibi fonksiyon kay�plar�na ek olarak; insulin direnci ve tip 2 diyabet gibi metabolik sorunlara yol açmakta, morbidite ve mortaliteyi artt�rmakta, hastal�klar sonras� toparlanma sürecini uzatarak sa�l�k sistemine ciddi bir ekonomik yük olu�turmaktad�r.

�skelet kas� atrofisinin önlenmesi ve tedavisine yönelik potansiyel stratejilerin geli�tirilmesi özel bir önem ta��mas�na ra�men henüz bu konuda bilinen ba�ar�l� bir yöntem mevcut de�ildir. Direnç egzersizlerinin etkinli�i moleküler düzeyde gösterilmi� olsa da, mekanik yükün artt�r�lmas�na dayanan bu uygulaman�n, ya�l� veya direnç egzersizi yapman�n risk olu�turdu�u bireyler ile uzun süreli yatak istirahati yapmak durumunda kalan ya da bir veya daha fazla ekstremitesi immobilize edilmi� ki�ilerde uygulanabilmesi mümkün de�ildir. Son y�llarda tüm vücut titre�iminin (TVT) nöromusküler adaptasyonlar yolu ile direnç egzersizlerine benzer bir �ekilde kas�n üretti�i kuvvet ve dayan�kl�l�kta art�� meydana getirdi�i bildirilmi�tir. TVT’nin kullanmama atrofisi üzerine etkisi net olarak ortaya konmam�� olsa da, sa�l�kl� bireylerde gerçekle�tirilen 60 günlük yatak istirahati süresince direnç egzersizleri ile birlikte titre�im uygulamas�n�n soleus kas atrofisini ve iskelet kas lifinde yava� fenotipten h�zl�ya do�ru dönü�ümü önlemesi, immobilizasyon veya kullanmama süresi içerisinde TVT uygulamas�n�n kas kütle ve fonksiyonunun korunmas�nda etkili olabilece�ini dü�ündürmektedir. Bununla birlikte TVT’nin iskelet kas� protein sentez ve y�k�m�na ili�kin sinyal yolaklar�na nas�l etki etti�i, dolay�s� ile olas� etkilerinin moleküler düzeyde nas�l gerçekle�ti�i konusunda net bir bilgi bulunmamaktad�r. Laboratuvar�m�zda yapt���m�z çal��malardan elde etti�imiz bulgular bize “kullanmama” süresince TVT uygulamas�n�n iskelet kas� atrofisini önleyebilece�i konusunda moleküler düzeyde baz� ipuçlar� vermektedir. Örne�in übikitin-protozom sisteminde degradasyon h�z�n� belirleyen MAFbx ve MuRF1 düzeyleri, iki haftal�k bilateral alç� yolu ile olu�turdu�umuz immobilizasyon sonunda beklendi�i gibi yükselmi�tir (p<0,05). Di�er yandan, immobilizasyonu takip eden bir haftal�k remobilizasyon MAFbx ve MuRF1 düzeylerinde bir dü�ü�e yol açmazken; remobilizasyon döneminde TVT uygulamas�, her iki molekülün de protein ekspresyonunda azalmayla sonuçlanm��t�r (p<0,05). Söz konusu bulgular, immobilizasyon sürecinde TVT uygulamas� yap�lamad���ndan sadece toparlanma dönemi için do�rudan bir fikir vermekle birlikte, “kullanmama” sürecinde TVT uygulamas�n�n iskelet kas�nda olu�an atrofiyi önlenmesinde, özellikle protein degredasyonuna ili�kin sinyal yolaklar�n� bask�layarak etkili olabilece�ine dü�ündürmektedir.

Bu projede daralt�lm�� kafeslerde tutularak bir ve dört  hafta olmak üzere iki farkl� sürede immobilize edilen  s�çanlarda ortaya ç�kan kas atrofisinin önlenmesinde düzenli olarak TVT uygulamas�n�n etkili  olup olmayaca�� ara�t�r�lmaktad�r. Bu çerçevede soleus ve medial gastroknemius kas�nda, kas protein sentezinde rol alan IGF-1 Akt-mTOR yola�� ile kas protein y�k�m�nda rol alan ubikütin-proteozom, kalpan, kaspaz ve miyostatin sinyal yola��nda görevli moleküllerin gen ve protein ekspresyonlar� ile kas atrofisinde içerilen baz� enzimlerin aktivasyonlar�n�n de�erlendirilece�i projede iskelet kas lifi fenotipindeki de�i�iklikler immünohistokimya ve miyozin a��rzincir izoformlar� da SDS-PAGE ile belirlenecektir.

T�B�TAK 3501
Kariyer Geli�tirme Program�

1) Proje Ba�l���: Mitokondri Transplantasyonunun Letrozol ile Olu�turulan Polikistik Over Sendromu Modelinde Ovaryum �zerine Etkilerinin Morfolojik, Biyokimyasal ve Proteomik A��dan �ncelenmesi

Proje Yürütücüsü: ��r. G�r. Dr. �brahim T�rkel (Hacettepe �niversitesi, Egzersiz ve Spor Bilimleri B�l�m�)
Ara�t�rmac�lar:  Dr. ��r. �yesi Farzaneh Bonyad� (Ba�kent �niversitesi, Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dal�)
Dr. ��r. �yesi Ertu�rul �elik (Sa�l�k Bilimleri �niversitesi, T�bbi Patoloji Anabilim Dal�)
Dr. ��r. �yesi H�seyin �imen (Gebze Teknik �niversitesi, Biyoteknoloji Enstit�s�)
Dr. ��r. �yesi ��kr� An�l Do�an (Bezmialem Vak�f �niversitesi, Ya�am Bilimleri ve Biyoteknoloji Enstit�s�)
Dr. ��r. �yesi G�khan Bur�in Kubat (Ba�kent �niversitesi, Egzersiz ve Spor Bilimleri B�l�m�)
Uzman Tu�ba Fatsa (Sa�l�k Bilimleri �niversitesi, G�lhane Sa�l�k Bilimleri Enstit�s�)
Dan��man:  Prof. Dr. Keshav K. Singh (University of Alabama at Birmingham, Departments of Genetics)

T�B�TAK 3005
Sosyal ve Be�eri Bilimlerde Yenilik�i ��z�mler Ara�t�rma Projeleri Destek Program�

1) Proje Ba�l���: T�rkiye'deki Olimpik Spor Federasyonlar�nda Mevcut Y�neti�im Arketiplerinin Belirlenmesi ve Uygulanan Stratejilerin �ncelenmesi: Karma Y�ntem Yakla��m�

Proje Yürütücüsü: ��r. G�r. Dr. Merve Altun Ekinci (Hacettepe �niversitesi, Spor Bilimleri Fak�ltesi, Rekreasyon B�l�m�)
Ara�t�rmac�lar:  Dr. ��r. �. P�nar �zt�rk (Hacettepe �niversitesi, Spor Bilimleri Fak�ltesi, Rekreasyon B�l�m�)
Ara�. G�r. Kim Schu (Johannes Gutenberg-Universit�t Mainz, Almanya)

TÜB�TAK 1002 Projeleri

1) Proje Ba�l���: S��anlarda Akut Ko�u Egzersizinin Dola��m ve Periferal Dokularda Speksin D�zeyine Etkisi

Proje Y�r�t�c�s�: Do�. Dr. ��kran Nazan Ko�ar (Hacettepe �.)

Ara�t�rmac�lar: Dr. ��r. �yesi Burak Yazgan (Amasya �.)
Ar�. G�r. Dr. Muhammed M. Atakan (Hacettepe �.)
G�khan B. Kubat (G�lhane E�itim ve Ara�t�rma Hastanesi)


Bursiyerler: ��r. G�r. �brahim T�rkel (Hacettepe �.)
Ar�. G�r. Berkay �zerkli� (Hacettepe �.)
2) Proje Ba�l���: Egzersizle �ndüklenen Hsp72’nin Glukokortikoidin Yol Açt��� iskelet Kas� Atrofisini Önlemedeki Etkisi

Proje Yürütücüsü: Prof. Dr. Haydar Demirel (Egzersiz ve Spor Bilimleri Bölümü, Egzersiz ve Spor Fizyolojisi Anabilim Dal�)
Yard�mc� Ara�t�rmac�lar: Dr. Ö�r. Üyesi �enay AKIN, Prof. Dr. Bülent Okan YILDIZ
Projede görevli lisansüstü ö�renciler: Ö�r.Gör. �brahim Türkel, Ar�. Gör. Berkay Özerkli�

PROJE �LE �LG�L� KISA B�LG�:
�skelet kaslar�n�n kayb� insu�lin direnci, tip II diyabet, kronik inflamasyon gibi çok say�da patolojik ko�ula zemin haz�rlayarak ya�am kalitesinin dü�ürmekte, morbitide ve mortalitede art��a neden olmaktad�r. Glukokortikoidlerin (GC), gerek stres alt�ndaki organizmada endojen olarak sal�nmas�, gerekse immünosupresif ve antienflamatuar etkisi nedeni ile ast�m, allerji, kronik obstuktif akci�er hastal���, septik �ok, inflamatuvar barsak hastal�klar�, romatoid artirit ve otoimmün hastal�klar ba�ta olmak üzere çok say�da hastal���n tedavisinde eksojen olarak kullan�lmas� sebebi ile iskelet kas� atrofisine yol açan nedenler aras�nda ayr� bir yeri vard�r. Egzersizin glukokortikoidle indüklenen kas atrofisini nas�l geri çevirdi�i tam olarak ayd�nlat�lmam�� olmamakla birlikte, direnç egzersizlerinin fleksör hallusis longus kas�nda protein sentezi ve y�k�m�nda rol oynayan Akt, mTOR, p70S6K, MuRF-1 ve MAFbx gibi anahtar moleküllerin regülasyonunu sa�lad��� bildirilmi�tir (Krug et al. 2016; Macedo et al. 2014). Literatür bulgular� ve kendi çal��malar�m�zdan elde etti�imiz sonuçlar, bu moleküllerin regülasyonunda egzersizle indüklenen s�cak �oku proteini 72’nin (Hsp72) temel görev üstlendi�ini dü�ündürmektedir. Bu çal��mada ayn� egzersiz protokolü uyguland��� halde Hsp72 indüklenmesinin engellendi�i ko�ullar olu�turularak dekzametazonla olu�an kas atrofisinin Hsp72 üzerinden gerçekle�tirildi�i hipotezi test edilecektir. GC’lerin kas atrofisini özellikle tip2 kas liflerinin yo�un oldu�u kaslarda göstermesi nedeni ile EDL ve Plantaris kaslar�nda immünohistokimya ile kas lifi tiplemesi ve SDS_PAGE ile MHC izoformlar� da��l�m� belirlenerek kas lifi atrfosi ve fenotipi saptanacakt�r. Ayr�ca iskelet kas� sitozolik ve çekirdek fraksiyonlar�nda kas atrofisinde rol alan ilgili moleküller ve Hsp72 düzeyleri western blot yöntemi ile saptanarak Hsp72 indüklenmesinin ilgili moleküllerin regülasyonunda oynad��� rol belirlenecektir.

T�B�TAK B�DEB 2218
Yurt i�i Doktora Sonras� Ara�t�rma Burs Program� �er�evesinde Desteklenen Proje

1) Proje Ba�l���: Egzersizle �nd�klenen Hsp72�nin Glukokortikoid Kaynakl� Kardiyak Miyopati �zerine Etkisi

Proje Yürütücüsü: Dr.��r.�yesi �nci Tu��e ��ll�o�lu (Karab�k �.)
Dan��man: Prof.Dr. Haydar Demirel (Hacettepe �.)
Dan��man: Do�.Dr. �enay Ak�n (Hacettepe �.)